روف گاردن

طراحی و اجرای روف گاردن-roof-garden

ارسالی توسط :vtsland |2018-04-17 |0 Comments | روف گاردن و بام سبز | , , , , , , , , ,

روف گاردن

در فارسی به آن بام سبز میگویند یکی از راهکارها برای داشتن فضایی حداقلی اما مفید در جهت بدست آوردن محیطی سبز و پویا می باشد. روف گاردن ، باغ بام یا بام سبز به فضای روی بام گفته می شود که همه یا بخشی از آن توسط گیاهان فرش شده باشد. برای پوشش گیاهی باغ بام ها نیاز است تا از گیاهانی مناسب با محیط استفاده شود. گیاهانی که بتوانند با کم آبی، بی آبی، یخ زدگی ، خشکی و عوامل اقلیمی و آب و هوایی سازگار باشند. روف گاردن برای منظور های مختلفی چون تولید کشت و غذا ، بهبود معماری ، کنترل دما و ایجاد فضای استراحت و تفریح ، طراحی و اجرا می شوند به طوریکه اولین بام سبز برای تولید غذا در بین النهرین ، امپراطوری روم و مصر باستان بوجود آمده اند .

امروزه دلایل مختلفی از جمله افزایش جمعیت، آلودگی شهرها، کمبود فضاهای طبیعی شهری نیاز انسان را به فضاهای طبیعی و محیط زیست پاک پیش از پیش افزایش داده است.متاسفانه فضای شهری در قرن بیستم در اکثر کشورها برگرفته از اقتصاد سیاسی، نظام سرمایه داری رها شده، جهانی شدن، درگیر کردن فضای زندگی در بورس زمین و مستغلات به منظور سودهی بیشتر می باشد و این عوامل همگی از دلایل قربانی شدن فضای طبیعی زندگی و محیط زیست انسانها و نابودی باغها و محیط طبیعی شهری شده است.

در ایران نیز عواملی چون رانت، تراکم فروشی بی رویه، زمین خواری و قیمت بالای زمین، تخریب اماکن طبیعی مثل پارک ها، جنگل های طبیعی و مصنوعی به جهت ساخت و ساز مراکز مسکونی و تجاری را سبب شده است. از این رو تصویب قوانینی در جهت ایجاد فضای سبز حداقلی  یا اجرای روف گاردن برای مالکین اماکن مسکونی و تجاری در اولویت قرار گرفته است و اهمیت دادن به پروژه هایی جهت توسعه پایدار محیط طبیعی و محیط زیست پایدار حائز اهمیت می باشد.

طراحی روف گاردن

روف گاردن

طراحی روف گاردن

امروزه رشد عمودی شهرها و صنتعی تر شدن آن و دشواری دسترسی به فضای باز و محیط های طبیعی انسان را بر آن داشته تا به فضاهای حداقلی در محل زندگی خود مانند حیاط، بام و غیره توجه ویژه ای نشان دهد.

در طراحی روف گاردن و ساخت باغ بام ها المان های مختلفی چون انواع آبنما ، آلاچیق و پرگولا ، گلدان های پرتابل یا ثابت با فضای سبز مناسب ، چمن های طبیعی و مصنوعی ، نیمکت و دکینگ های چوبی با چوب های اشباع ، باربیکیو آشپزخانه های صحرایی و گاهی حتی بنا به سفارش جکوزی ، استخر های فایبر گلاس و محل هایی جهت آفتاب گرفتن ، مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین جهت نگهداری از روف گاردن(roof garden) سیستم های آبیاری مکانیزه ، سیستم های گرمایشی فضای سبز در زمستان و بسیاری تمهیدات دیگر حائز اهمیت است .

مزایای روف گاردن 

از جمله مزایای روف گاردن (بام سبز) می توان به مواردی چون بازدهی اکولوژیک و ایجاد مطلوبیت در منظر شهری، افزایش راندمان انرژی، توسعه پایدار در این زمینه، محیط زیست پایدار، افزایش کیفت بصری، زیبا سازی مناطق شهری، کاهش آلودگی هوا، کاهش بار گرمایش و سرمایش، حفاظت از فاضلاب، تعدیل دمای ساختمان، تصفیه هوا و بهبود تبادل هوا بین مناطق با تراکم ساختمانی زیاد و فضاهای آزاد بین آنها و تنوع در طراحی اشاره کرد.

بام سبز یا باغ بام ها در مقیاس بزرگ می توانند بر آب و هوا و محیط زیست منطقه تاثیر بسیار مطلوب ببخشند به طوریکه ایالت متحده آمریکا طی یک طرح جامع شهری در تولید باغ بام ها در شهر نیویورک اقدام به کاشت گیاهان و ایجاد سلول های خورشیدی در بخش بزرگی از این شهر کرده است . برآورد اولیه محققان آمریکایی در پایان این طرح  ، کاهش 26 درصدی انرژی در حوزه ایجاد شده می باشد .

روف گاردن (بام سبز) کاهش چشمگیری در دمای ساختمان در فصل تابستان را ایفا می کنند چراکه نور جذب شده توسط گیاهان صرف عمل فتو سنتز شده و نور کمتری به مصالح سنگی و قیری کف بام می رسد. همچنین در فصل زمستان به شکل یک عایق طبیعی مانع به هدر رفتن دمای ساختمان از پشت بام می شوند.

تاریخچه روف گاردن :

با مطالعه کتب تاریخی در می یابیم مشخصاً این ایرانی ها بوده اند که حدود 2500 سال پیش اول بار ایده بامهای سبز را مطرح کرده و بر روی بام های زیگورات ها آن را بکار گرفته اند و تا حدود ششصد سال قبل از میلاد مسیح در باغ های بابل هم توسط مردم آن زمان با مصالح موجود ساخته می شده است. در اروپا نیز با اینکه از تاریخ دقیق شروع ساخت و نحوه تشکیل آن اطلاعات کافی در دست نیست اما قرنها پیش در اروپای غربی مردم اقدام به ساخت تراس های سبز وکاشت گیاهان بر روی بامهای خود می کردند.

از جمله کشورهای پیشرو در آن زمان می توان به فرانسه و آلمان اشاره کرد. در آن زمان یک آلمانی با استفاده از گل ها و گیاهان تراس منزل خود را سبز کرده و بدین ترتیب تا سال 1875ساخت این تراس ها و بام ها در این کشور ها توسعه یافته و علاقه مندان زیادی پیدا کرد.

از جمله نمونه های قدیمی دیگر می توان به ویلایی در شهر پمپی در ایتالیای امروز اشاره کرد که توسط رومیان ساخته شده و Villa of the mysteries نام داشته است. ناصر خسرو شاعر ایرانی نیز در اشعار و نوشته های خود به باغ هایی در مصر اشاره داشته که گیاهانی در طبقه های بالایی آن کاشته شده و توسط چاه هایی که در کنار این ساختمان ها تعبیه می شده آب را به قسمت های بالایی بنا منتقل و گیاهان آن طبقات را آبیاری می کردند.

در یک تحقیق آماری مشخص گردید که حدود 10 درصد از بام های کشور آلمان تبدیل به بام سبز شده است و مردم به مرور زمان به این موضوع پی برده اند که اقدام به سبز کردن بام یا تراس منزل آنها دارای چه مزایایی می باشد. از آن جمله مزایای بام سبز یا روف گاردن می­توان به سرسبزی و طراوت محیط، کاهش آلودگی های زیست محیطی و نزدیکی به طبیعت اشاره کرد.

روف گاردن

روف گاردن

دو تن از طبیعت گرایان در ایجاد بام های سبز در قرن بیستم لوکوربوزیه و رایت از پیشگامان در این حوزه بوده و نمونه های موفقی را هم در زمینه بام های سبز ایجاد کرده اند. البته ایجاد باغ ها و باغچه های سبز بروی بام­ها شیوه جدیدی نیست و از قدیم (همان طور که قبلاً ذکر شد) مرسوم بوده است اما از قرن بیستم گسترش بیشتری پیدا کرده و با توجه به گذر زمان و دسترسی به امکانات بیشتر مدرن تر و کامل تر شده است.

با توجه به معضلاتی چون آلودگی هوا، ترافیک، شلوغی، ساخت و سازهای غیر اصولی و کمبود سرانه فضاهای سبز شهری که دست به گریبان شهرهای بزرگ شده است پرداختن به این فناوری می تواند بیشترین و بزرگترین تحولات و دستاوردهای زیست محیطی را برای کاهش این معضلات در شهرهای بزرگ به همراه داشته باشد. به همین منظور در این قسمت به نکاتی در باره فواید و مزایای بام های سبز یا روف­ گاردن اشاره می کنیم:

  • تأمین فضایی مناسب و مطبوع برای کاربران ساختمان
  • ایجاد محیطی سبز و دلنشین برای ساکنین و همچنین افزایش سطح کیفی زندگی کاربران ساختمان
  • کم شدن میزان گرمای محیط داخلی ساختمان با افزودن عایق های حرارتی و همچنین سرمایش بنا از طریق سرمایش تبخیری
  • تاثیر در تغییرات آب و هوایی شهری
  • فیلتری طبیعی جهت تصفیه هوا و کاهش CO2 و دیگر آلاینده های زیست محیطی
  • کنترل و کاهش آلودگی های صوتی حاصل از سر و صدای داخل و خارج ساختمان
  • بهبود کیفی مناظر اطراف ساختمان با بوجود آوردن فضایی سبز و دلنشین
  • طولانی تر شدن عمر غشای بام با محافظت بنا در برابر صدمات آب و هوایی
  • کاهش هزینه نگهداری از سقف و بالا رفتن ارزش ملک
  • کشت و تولید غذا
  • فواید زیبایی شناسانه در محیط اطراف
  • حفاظت از فاضلاب
  • جذب آلودگی های معلق در هوا و جذب کربن توسط گیاهان کاشته شده بر روی بام
  • جایگزینی زیبا و جذاب بجای بام های سنتی که نشانه هایی از نبوغ و تفکر رو به رشد در خصوص کیفیت زندگی شهری
  • افزایش طول عمر بام
روف گاردن-طراحی روف گاردن

اجرای روف گادن

در کنار مزایای زیست محیطی، ایجاد فضاهای سبز عمودی دارای مزایای اقتصادی نیز می باشد:

  • کاهش هزینه های انرژی
  • کاهش هزینه های فاضلاب، جلوگیری از حدر رفت آب باران و مانعی برای راه افتادن آب حاصل از بارندگی که بیشتر اوقات تا 50 % باعث کاهش آن می شود.

معایب روف گاردن

شرکت های طراحی  روف گاردن در کنار مزایای ایجاد روف گاردن بر روی بام ها معایب و پیامدهای منفی آن را نیز برشمرده اند که به نکاتی از آن اشاره می کنیم:

۱) عدم تطبیق با منطقه هدف، گاهی اوقات طراحی روف گاردن و باغ بام به لحاظ شرایط اقلیمی محل مورد نظر کار بسیار سخت و دشواری بوده و مناسب با شرایط آن منطقه نمی باشد.

۲) در مواردی گاهاً دیده شده که بالا بودن وزن سازه بامهای سبز بدلیل بالا بودن وزن ملزومات خاک و گیاهان کاشته شده بروی آن مناسب نبوده و با معیارهای سازه ای قابل قبول منافات دارد. در این شرایط استفاده از یک دال بتنی در تبدیل به بام سبز بسیار کاراتر از دالهای چوبی یا فلزی می­باشند.

3) همچنین نشست، ته نشینی ذرات ریز دانه و خاک نرم، ایجاد مشکل در زهکشی، سخت شدن پوسته سطحی خاک، ایجاد حوضچه، آسیب دیدن لایه صافی، رخنه و نفوذ ریشه، ضخیم و سنگین شدن سقف همگی از معایبی است که به مرور زمان ایجاد می­شود.

جزئیات اجرایی روف گاردن

با توجه به اینکه عنصر وزن در روف گاردن و باغ بام از اهمیت زیادی برخوردار است، باید در انتخاب مصالح و متریالهای مناسب با دقت بیشتری عمل گردد، البته با گذشت زمان و پیشرفت در زمینه های مختلف مصالح و متریالهای بهتر و جدیدتری در دسترس طراحان و سازندگان در این حیطه قرار گرفته است.

روف گاردن-بام سبز

زهکشی روف گاردن

زهکشی چیست؟

زهکشی یعنی خارج نمودن آب و املاح اضافی از خاک، چرا که جمع شدن آب در اطراف گیاه و ریشه آن باعث فساد ریشه و در نهایت پوسیدگی و به مرور باعث نابودی آن می شود. به همین دلیل تمام زمین هایی که زیر سطح کشت می روند باید حتماً زهکشی شده تا از گندابی شدن خاک جلوگیری و مانع از وارد شدن املاح هنگام آبیاری و تجمع آن در اطراف گیاه شود. لازم به ذکر است اهمیت زهکشی اگر بیشتر از ایزولاسیون نباشد کمتر نیست.

جزئیات اجرائی بام سبز

فیلترینگ در روف گاردن

در این مرحله با فیلترینگ که به کمک لایه ای از الیاف انجام می پذیرد مانع انتقال املاح و مواد مغذی به لایه های پایین تر خاک می شود و اهمال در این زمینه باعث مسمومیت مسیرهای زهکشی می گردد.

ایزولاسیون در روف گاردن

ایزولاسیون عاملی برای جلوگیری از صدمات احتمالی به کف پشت بام بوده و سهل انگاری در این زمینه می­تواند صدمات جبران ناپذیری به ساختمان وارد کند.

کشور های پیشگام در ساخت روف گاردن

در سالهای اخیر بسیاری از کشور های جهان با توجه به اثرات ثابت شده مثبتی که روف گاردن ها بر کیفیت محیط زیست شهری دارند برای گسترش باغ بام در شهرها اقدامات قابل توجهی انجام داده اند. شهرهایی چون توکیو در ژاپن، تورنتو درکانادا، برلین در آلمان، لندن در انگلستان و سنگاپور در پروژه های مختلفی اقدام به تحقیق و کمک مالی به گسترش روف گاردن ها نموده اند.

دیدن نمونه کارهای زیبای روف گاردن

error: Content is protected !!