ویرا طرح اسپرلوس » طراحی و اجرای محوطه » طراحی-و-اجرای-محوطه-سازی-landscaping-design
    محوطه سازی
    | طراحی و اجرای محوطه

    محوطه سازی

    آشنایی با اصول محوطه سازی

    امروزه بسیاری از افراد به اهمیت داشتن فضایی زیبا که بتواند برای آن ها آرامش به ارمغان بیاورد، پی برده­ اند از همین رو طرفداران دکوراسیون داخلی و طراحی محوطه، روز به روز در حال افزایش هستند. شاید برخی از افراد این تصور را داشته باشند که صرف هزینه طراحی محوطه و اجرای آن، کار چندان معقولی به نظر نمی رسد ولی واقعیت امر این است که افراد به دلیل تغییر سبک زندگی و دور شدن از فضای طبیعی، ناگزیر به صرف این هزینه هستند. برای محوطه سازی و اجرای آن، باید حتما از متخصصین ماهر این امر کمک گرفت چون این دسته از افراد می توانند آن محیط زیبایی که مورد انتظارتان است، ایجاد کنند.

    مشاوره طراحی محوطه

    طراحی محوطه

    طراحی محوطه ویلا

    محوطه سازی مناسب کجاست؟

    محوطه سازی به یک جای خاص محدود نمی شود و هر فضایی که دارای چشم انداز باشد و به نوعی در مسیر عبور و مرور قرار بگیرد، برای ساخت محوطه مناسب است. محوطه سازی در معماری طیف گسترده ای را می تواند دربرگیرد و برای یک باغچه کوچک تا یک زمین بزرگ با کاربری های مختلف، می توان طراحی محوطه انجام داد. قطعا هر چه قدر فضا بزرگ تر باشد، طراح باید وقت و انرژی بیشتری صرف کند و قطعا هزینه طراحی محوطه در چنین شرایطی افزایش پیدا خواهد کرد. طراحان منظر و معماران برای هر فضا با توجه به کاربری و محدودیت هایی که وجود دارد، باید به نکات زیادی توجه کنند که در ادامه به برخی از این نکات پرداخته می شود.

    محوطه سازی

    محوطه سازی حیاط کوچک منزل

    همانطور که در قبل گفته شد هر چه فضای شما کوچکتر باشد باید با دقت نظر بیشتری به محوطه سازی حیاط منزل بپردازید.در فضاهای شهری و مجتمع های مسکونی با یک فضای زیبا می توانید جذابیت زیادی برای ساکنان و مهمانان به ارمغان بیاورید و به همین دلیل ارزش ملک شما بالا خواهد رفت.

    استفاده از واش بتن و واش بتن چراغدار به جای موزاییک های معمولی جلوه ای صد چندان به محل سکونت شما خواد داد. استفاده از سنگ رودخانه ای به جای چمن، هزینه های نگهداری و آبیاری را برای ساکنان بیش از 70 درصد کاهش خواهد داد.

    بررسی محل محوطه سازی

    یکی از مهم ترین کارهایی که پیش از طراحی محوطه با هر کاربری باید انجام شود، بررسی محل اجرای محوطه است. شاید یکی از دلایل مهمی که برخی از پروژه ها با شکست مواجه می شوند یا به نتیجه رضایت بخش دست پیدا نمی کنند، عدم توجه دقیق به این مرحله از کار باشد. بررسی محل شامل مواردی چون وضعیت آب و هوایی منطقه، جمع آوری اطلاعات درباره گونه های گیاهی منطقه مورد نظر، جهت وزش باد، بررسی وضعیت خاک، وضعیت آب، نوع آبیاری و … می شود.

    همچنین محدودیت هایی که برای طراحی و اجرای محوطه وجود دارد نیز باید به دقت مورد بررسی قرار بگیرند. برای مثال، گاهی امکان حذف برخی از درختان وجود ندارد یا تاسیسات و ساختمان هایی در محل قرار گرفته اند که نمی توان آن ها را حذف یا جا به جا کرد. یکی دیگر از محدودیت هایی که می تواند در پیش روی طراح قرار بگیرد، محدودیت های مالی است. به همین دلیل طراح باید تا جای ممکن محدودیت های مالی را نیز در نظر داشته باشد. البته در صورتی که کارفرما برای هزینه طراحی محوطه و هزینه اجرای محوطه سازی، مبلغ قابل توجهی را در نظر بگیرد، امکان استفاده از متریال های مرغوب تر فراهم خواهد شد. قطعا هر چقدر هزینه بیشتری برای ابتدای کار در نظر گرفته شود، عدم نیاز به تعمیرات و ترمیم قسمت های مختلف در آینده، به حداقل ممکن می رسد.

    محوطه سازی

    محوطه سازی و لزوم انجام آن

    در کشور ما ایران با توجه به متفاوت بودن شرایط آب و هوایی، میزان مصرف انرژی برای سرمایش و گرمایش در هر منطقه متفاوت است. استفاده از درختان و گیاهان نه تنها در مصرف انرژی به جهت سرمایش و گرمایش محیط می کاهد بلکه تاثیر مستقیمی در میزان گرمایش و سرمایش محیط دارد.

    امروزه یکی از معضلات و مشکلات بشر، آلودگی هوا و وارونگی هوا می باشد و از راه های مقابله با این آلودگی توسعه و گسترش فضاهای سبز پیرامون محلهای زندگی انسان است که افزایش فضای سبز یکی از این راه ها می باشد. در علوم دانشگاهی امروزی به محوطه سازی معماری منظر نیز گفته می شود.

    پیشنهاد میکنم مقاله طراحی منظر را هم مطالعه بفرمائید.

    محوطه سازی در معماری

    عبارت معماری منظر را می توان اینگونه معنا کرد که هر پیشه و حرفه ای که قصد آن ، طراحی و ساماندهی منظر باشد را معماری منظر گویند. به زبان ساده معماری منظر تلفیقی از علوم مهندسی شهرسازی در کنار مهندسی معماری می باشد که به طراحی و فضاسازی محوطه باز می پردازد .
    از ویژگی های محوطه سازی در معماری می توان ایجاد دوستی و نزدیکی انسان و محیط زیست اطراف وی دانست. همچنین از دیگر ویژگی های محوطه سازی و معماری منظر بسط و گسترش ارتباط میان انسان و طبیعت ،القای زندگی و آرامش محیط به روح ادمی،  ترمیم و اصلاح فضای سبز آسیب دیده به دست آدمی و گسترش افق دید انسان به زیبایی بصری در محیط پیرامون خویش است.

    محوطه سازی

     

    نمونه برداری از خاک محوطه

    همانطور که اشاره شد، بررسی خاک یکی از کارهای مهمی است که در ابتدای کار باید مورد توجه قرار بگیرد. خاک نامرغوب، کار ساختمان سازی را با مشکلات جدی مواجه می کند به همین دلیل باید تمهیداتی را برای اصلاح خاک در نظر گرفت. برای این منظور خاک باید نمونه برداری شود و در آزمایشگاه مورد بررسی قرار بگیرد. یکی دیگر از مواردی که نباید از نظر دور بماند، بررسی وضعیت خاک پیش از اجرای فضای سبز است.

    یکی از علت های مهمی که گیاهان در برخی پروژه ها دچار مشکل می شوند، عدم توجه دقیق به وضعیت خاک است. شاید یک مهندس فضای سبز یا مهندس خاک بتواند با لمس فیزیکی خاک یا نگاه کردن به آن پی به وضعیت کلی خاک ببرد. ولی گاهی در برخی از گونه های گیاهی، موارد دیگری چون پ.هاش (PH) خاک نیز مورد بررسی باید قرار بگیرد.

    برای این منظور باید خاک به درستی نمونه برداری و به آزمایشگاه خاک ارسال شود. اهمیت این موضوع در شرایطی که محوطه سازی یک زمین چمن مطرح باشد، دو صد چندان خواهد شد. گاهی برخی گیاهان و درختان به شوری خاک یا آهک، حساس هستند. در نتیجه دانستن وضعیت خاک و نیاز گیاهان، ضروری است و معمولا به جای اصلاح خاک، باید گیاهان مقاوم را انتخاب کرد.

    طراحی محوطه

    نقشه برداری از محوطه

    یکی از کارهای بسیار مهمی که باید پیش از طراحی محوطه مد نظر داشت، نقشه برداری است. نقشه برداری در تمامی زمین ها به ویژه زمین های بزرگ، یکی از کارهای بسیار مهمی است که نباید آن را نادیده گرفت. نقشه برداری به ویژه با دستگاه های مخصوص مثل تئودولیت و توتال، وضعیت خاکبرداری و خاکریزی را برای محوطه سازی مشخص می کند. این مرحله باید با دقت بالایی انجام شود و ترجیحا مهندسین عمران بهتر است مسئولیت این بخش از کار را بر عهده بگیرند.

    طرح های ساده بزنید

    طراحان منظر و معماران پس از جمع آوری اطلاعات دقیق، باید کار طراحی محوطه را شروع کنند. برای این منظور در ابتدا باید طرح های ساده و مختلفی با توجه به سلیقه کارفرما و در نظر داشتن محدودیت ها آماده کرد. بعد از اینکه طرح اولیه به صورت اتود دستی یا پلان اولیه در نرم افزار آماده شد، باید مرحله اول را با کارفرما نهایی کرد تا در صورت تمایل کارفرما، طرح به صورت سه بعدی مدل شود.

    هزینه طراحی محوطه بدین شکل بالاتر است ولی مزیت انجام این کار را نمی توان انکار کرد. چون محوطه سازی پیش از اجرا قابل رویت است. در واقع، طراحی فضای سبز بدین شکل برای کارفرما ملموس تر خواهد شد و تمامی موارد یاد شده، منجر به صرفه جویی در وقت و هدفمندتر شدن کارها خواهد شد.

    طراحی محوطه

    محوطه سازی ویلا

    محوطه سازی در معماری، محدودیتی ندارد و همان طور که اشاره شد برای هر فضایی می توان طراحی محوطه انجام  داد. ولی محوطه سازی ویلا بیش از پیش مورد توجه قرار می گیرد. پلان محوطه سازی ویلا باید متناسب با متراژ زمین باشد. به عبارت روشن تر در متراژهای کوچک نباید ساختمان و تاسیسات آنقدر وسیع در نظر گرفته شوند که عملا نسبت ساختمان به فضای سبز ویلا بیشتر باشد.

    در زمین های کوچکی که متراژ زیادی از آن ها به ساختمان اختصاص پیدا می کند، عملا محدودیت کاشت برای گیاهان به وجود می آید. گیاهانی که برای فضای سبز ویلا با این مشخصات انتخاب می شوند، اغلب باید کوتاه قد با بافت نرم یا بافت ریز باشند. استفاده از درختانی چون سرو شیراز، سرو ناز، سرو خمره ای و … برای فضاهای کوچک مناسب نیستند. علاوه بر این در طراحی فضای سبز یک زمین کوچک، نمی توان به صورت هم زمان استخر، برکه و آبنما استفاده کرد چون جلوه چندانی نخواهد داشت.

    طراحی محوطه

    انتخاب سبک طراحی محوطه

    برای محوطه سازی باغ و ساختمان آن، باید یک سبک خاص را مد نظر قرار داد. محوطه سازی می تواند به سبک های مختلفی انجام بگیرد که می توان به سبک کلاسیک (باغ مراکشی، باغ ایتالیایی، باغ فرانسوی، باغ اسپانیایی، باغ انگلیسی قبل از قرن 18) سبک مدرن (باغ آمریکایی معاصر)، سبک طبیعت گرایانه (باغ ژاپنی، باغ چینی، باغ انگلیسی بعد از قرن 18) اشاره کرد. محوطه سازی به شکل باغ ایرانی، در سبک کلاسیک قرار می گیرد و برای محوطه سازی باغ به این سبک باید حتما متراژ بالایی وجود داشته باشد و فضای کوچک مناسب این نوع سبک باغ سازی نیست.

    در سبک مراکشی، گیاهان نواحی گرمسیری مانند نخل ها، غالب هستند. محوطه سازی باغ به سبک مراکشی بیشتر مناسب جنوب و شمال کشور است البته با لحاظ تمهیداتی می توان آن را در سایر نقاط کشور که آب و هوای سردسیری نداشته باشند، نیز اجرا کرد. محوطه سازی به شکل باغ فرانسوی، یکی از گزینه های خوب برای طراحی محوطه در مناطق سردسیری محسوب می شود. چون اغلب گیاهان این سبک، به سرما مقاوم هستند. برای انواع دیگر باغ سازی محدودیت چندانی به لحاظ گیاهی وجود ندارد و می توان طراحی محوطه را با توجه به سبک های دیگر هم انجام داد.

    محوطه سازی بیمارستان

    طراحی محوطه بیمارستان یا محوطه سازی بیمارستان دارای تفاوت های بسیار زیادی با محوطه سازی در مکان های دیگر است. طراحی محوطه بیمارستان بر اساس ضوابط خاصی صورت می گیرد و معماران و طراحان منظر، باید آخرین دستورالعمل هایی که در این رابطه وجود دارد، مورد بررسی قرار بدهند. در بحث طراحی فضای سبز و اجرای فضای سبز بیمارستان، باید به برخی نکات توجه ویژه داشت.

    برای مثال، از به کار بردن گیاهان آلرژی زا یا گیاهانی که گردافشانی زیادی دارند، باید اجتناب کرد. گیاهی چون پامپاس گراس که غالبا برای باغ های صخره ای، کناره برکه و آبنماهای بیرونی کاربرد دارد، نباید در طراحی فضای سبز بیمارستان انتخاب شود. بذرهای این گیاه به راحتی در هوا معلق می شوند و احتمال ورود آن ها به داخل بیمارستان وجود دارد. گیاهان پوششی، یکی از گزینه های بسیار خوب برای بیمارستان ها محسوب می شوند که تا حدود زیادی از بلند شدن خاک و گرد و غبار جلوگیری می کنند. چمن با وجود داشتن نیاز آبی بالا، به تلطیف فضا کمک می کند و به دلیل بافت نرمی که دارد در طراحی محوطه بیمارستان می تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

    یکی از مزایای چمن، کاهش آلودگی صوتی است. به ویژه در شرایطی که در طراحی فضای سبز، درخت نیز داخل محوطه چمن کاری در نظر گرفته شود. فقط باید در زمان اجرای فضای سبز به این نکته توجه داشت که تا جای ممکن از کود حیوانی به ویژه نوع تازه آن، استفاده نشود. چون تبدیل به محل تجمعی برای حشرات خواهد شد. برای کاهش مشکلات ناشی از کود حیوانی، بهره گیری از کمپوست منطقی به نظر می رسد. گل هایی که در محوطه سازی فضای سبز بیمارستان یا آسایشگاه های روانی مورد استفاده قرار می گیرند، باید دارای رنگ های خنثی مثل سفید باشند که بتوانند احساس آرامش را به وجود بیاورند. استفاده از گیاهانی با بافت خشن در طراحی فضای سبز بیمارستان یا آسایشگاه روانی، منطقی نیست.

    محوطه سازی مهد کودک

    برای طراحی محوطه مهدکودک، فارغ از دانش و مهارتی که طراح باید داشته باشد، ذوق، سلیقه، هنر و روانشناسی نیز در میان است. محوطه سازی مهد کودک، باید تابع رنگ های شاد باشد و به شکلی منطقی رنگ ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند. علاوه بر این، انتخاب گیاهان در طراحی محوطه مهدکودک، بسیار اهمیت دارد. گیاهانی که در مهدکودک مورد استفاده قرار می گیرند، علاوه بر سمی نبودن و فقدان تیغ، باید بافت نرم داشته باشند. غالبا درختچه ها بیش از درختان برای محوطه مهدکودک مناسب هستند به شرط آنکه میوه گیاهان در دسترس کودکان قرار نگیرد. درختچه های آرایش شده که به شکل پرنده یا جانوران دیگر هرس شده باشند، علاوه بر اینکه برای کودکان جذاب هستند، یک گزینه ایده آل برای طراحی فضای سبز مهدکودک به شمار می آیند.

    در طراحی فضای سبز و اجرای فضای سبز مهدکودک باید به ایجاد پرچین توجه ویژه ای داشت تا کودکان وارد باغچه نشوند. پرچین ها ضمن رنگارنگ بودن باید سطح صافی داشته باشند تا باعث آسیب به کودکان نشوند. استفاده از چمن مصنوعی به جای چمن طبیعی برای کاهش آلودگی ناشی از دست زدن کودکان به خاک و کود، در محوطه سازی پیشنهاد می شود. بخشی از محوطه سازی باید به فضای بازی اختصاص پیدا کند. فضای بازی باید ایمن در نظر گرفته شود و در طراحی فضای سبز، درخت های سایه انداز در کنار فضای بازی مد نظر قرار بگیرد.

    طراحی محوطه

    محوطه سازی مجتمع های تجاری و اداری

    در طراحی محوطه مجتمع های تجاری و اداری، بیش از اینکه کاربردی بودن فضاهای سبز مد نظر قرار باشد، زیبایی اهمیت دارد. البته قسمت هایی را هم باید به شکل کاربردی در نظر گرفت. ولی ایجاد چشم اندازهایی که از دور هم دیده شوند، ضرورت دارد. گیاهانی که در محوطه سازی این نوع مجتمع ها مورد استفاده قرار می گیرند، بیشتر گیاهانی با بافت نرم محسوب می شوند. گاهی در صورت ایجاد شرایط مناسب و نداشتن محدودیت در متراژ، می توان در فضای داخلی از نخل ها هم استفاده کرد به شرط آنکه سقف به اندازه کافی بلند و تهویه و نور کافی نیز وجود داشته باشد.

    گیاهان گل دار در طراحی محوطه باید به گونه ای قرار بگیرند که احتمال چیده شدن آن ها به حداقل ممکن برسد. فلاور باکس ها، دیوارهای سبز و به طور کلی فضای سبز عمودی می تواند گزینه مناسبی برای مجتمع های تجاری و اداری باشد. حتی در شرایط دسترسی به بام می توان طراحی فضای سبز به صورت روف گاردن را مد نظر قرار داد.

    اجرای محوطه سازی

    برآورد هزینه های محوطه سازی

    هزینه طراحی محوطه، کاملا به کاربری آن وابسته است و مسلما هر چه متراژ زمین و ساختمان بزرگ تر باشد، هزینه طراحی نیز بالاتر می رود. هزینه اجرای محوطه سازی نیز به موارد زیادی وابسته است که مهم ترین آن متریال محسوب می شود. استفاده از متریال مرغوب، بر هزینه اجرایی خواهد افزود. اصلاح خاک، نقشه برداری، عملیات خاکبرداری و خاک ریزی، مواردی هستند که باعث افزایش هزینه محوطه سازی خواهند شد. هزینه اجرای فضای سبز محوطه هم به عوامل زیادی بستگی دارد که مهم ترین آن، انتخاب گیاهان زینتی گران قیمت می تواند باشد.

    دیدن نمونه کارهای زیبای محوطه سازی

    2 نظرات
    1. حسین ساری اولادی

      سلام
      اطلاعات شما خیلی مفید بود
      تشکر میکنم
      من یک باغ در شهریار به متراژ یک هکتار دارم
      ساختمان ویلایی قدیمی دارم
      میخواستم برایم طراحی فضا و ساختمان ویلایی داشته باشید
      تشکر میکنم اگر با من تماس بگیرید

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    Call Now Buttonمشاوره تخصصی رایگان